Блог

Азизан Алем

Дагъустанда тIвар-ван авай, халкь­дин адетар хуьзвай, хайибуруз гьуьр­метзавай къени хизанрикай гаф кватайла, гзафбуру Фатуллаеврин - шаир Азиз Алеман хизандин тIвар кьада. «Им вирибуруз чешне яз къалуриз жедай халисан лезги хизан я: гъвечIи-чIехи чидай, веледриз диде-бубадин къадир авай хизан. Ана Азиз Алеман гаф виридаз къанун я. Халисан буба я ам, вичин веледриз кутугай тербия ганва. Веледарни хайибурал рикI алай, зегьмет кIани, гзаф чирвилер авай аялар я», - лугьуда инсанри.

2017-02-24

Milli Məclisə məktub

Mənəviyyat polisi vacibdir. (Мilli Məclisə məktub) Biz hər gün müxtəlif insanların mənəvi basqıları ilə üzləşirik. Küçədə eşitdiyimiz söyüş, qarşımızdan keçənin asfaltın üstünə tüpürməsi, harada gəldi zibil atılması və sair əhvalımızı korlayır, mənfi qıcıqlar yaradır. Qonşuluqdakı cavan ailənin başçısı arvadı ilə münaqişəsini fiziki güc tətbiq etməklə həll edir və ətrafındakı insanlara əsəbi anlar yaşadır. Gördüyümüz və üzləşdiyimiz xoşagəlməz hallar psixologiyamızı korlayır, səhhətimizə təsir edir.

2016-11-28

ТIвар

- Заз жуван тIварцихъай регъуьзва.., - лагьана заз са чирхчирди. «Анастасия» тIвар гьинай, лезги дишегьли гьинай? Гзафбуру «Тося» лугьуз эверзава. Анжах мектебда, институтда кIелдай йисара муаллимри зи тIвар кьурла аялар вири хъуьредай. Гьа чIавуз чилерай-чилериз фидай зун.

2015-10-03

Хъуьтуьл гаф лукьман я

И дуьньядал хъуьтуьл гаф хьтин лукьман авач. Дердер, гъамар, хажалатар рикIелай алуддай вижевай дарман я верцIи гафар. Анжах вучиз ятIани мискьивилелди лугьуда чна ихьтин гафар. РикI ахъайдай, руьгь кутадай гафар кьериз-цIаруз къведа чи мецел.

2015-08-20

Вун женнетдин ахвариз фирай, Асеф Мегьман!

Маса чилин къизилрилай Заз зи чилин къванер кIанда. Саф булахрай авахьзавай Ширширдин хуш ванер кIанда. КIанда Шагьдагъ, Самурдин яд, Ватан хьана даим абад. Уьмуьрдихъни жедайвал дад,

2015-06-24

Бубадин веси

Зи рагьметлу бубади чаз ихьтин веси авунай:

2015-05-07

Муг чукIун тавурай

КцIарай цIийиз хтанва зун. Алучайрин тарарин иервал вуч тир! Лацуда авай сусар хьиз дамахнавай абуру. Гьиниз вил вегьейтIани кьуд-пад цуьквер тир.

2015-04-21

Халкьдин манийрин сувар

23-августдиз Дагъустан Республикадин Усугъчай районда чи халкьдин манийрин фестиваль кьиле фида. Фестиваль Кукваз Рчабан (Рчаб Сафарован) хатурдиз бахшда. Имни дуьшуьшдин кар туш. Рчаб чи халкьдин манияр устадвилелди тамамарай, абур кьакьанриз хкажай, вич лезги манидин тарихда са вакъиа хьайи сейли сеняткар тир.

2014-08-18

Пичхалда

Им КцIар райондин Пирал хуьруьн Пичхал лугьудай дегь чкадал экъечIнавай, вичин гъамлу иервилелди виридан фикир желбзавай инидин тар я. Адаз пIирез хьиз икрамда инсанри. 500-дав агакьна яшар ава адахъ. А арадал идалай кьуьзуь инидин тар жагъич квез. Гзаф йисар инлай вилик вил акьунай ада. ЦIайлапанди ягъанай ам. Ингье кана чIухнайтIани, цIийи кьиляй чандал ахкьалтна тар. Вучиз лагьайтIа, дувулар чилин дегьнеда ава.

2014-08-05

Лезги хуьр Смугул

Азербайжандин лезгияр гзаф яшамиш жезвай районрикай тир Исмаиллы тIебиатдин гуьлуьшан чилерал, дагъларинни тамарин юкьва экIя хьанва. Са шумуд миллетдин векилар яшамиш жезвай и районда дегь чIаварилай бине кутунвай халкьарикай садни лезгияр я. Абур чара-чара хуьрера сигъдаказ, гьакIни райондин меркезда яшамиш жезва.

2014-05-27

Квахьзавай хуьр… Кьуьхуьр

Ина рекьери элкъвез-элкъвез кьакьанрихъ ялзава. Дагъдин синерай, хкатай кьваларай, къацу яйлахрай тIуз физва рекьер. Иервилери рамзава рикI. Кьве дагъдин кьула шуршур ацалтна авахьзавай вацIу, чархарин яхадай кватзавай, лацу кифериз ухшар чарчарри хуьруьз рекье твазва чун. Цуькверин атирди кьил элкъуьрзава. СтIурив агакьиз тIимил амаз рехъ эрчIи патахъ элкъвезва. Гьанихъ кам къачуна, гуьнейрайни къузайрай тIуз, сал жигъиррай физ­ва чун.

2012-12-26

Лезги хитар

И мукьвара тIвар-ван авай са лезгиди зав са СД диск вугана лагьана: "Им зи патай пишкеш я, лезги хитар ава ана". "Куьне жува и дискинихъ яб акалнавайди яни?" - жузуна за. "Са варз я ам зи машинда аваз", - лагьана ада.

2012-12-06

Дамахун - илим я

Инсандин уьмуьр яргъиди хьуниз куьмек гудай, адан рикI шадардай, кефияр къумбар ийидай гзаф шартIар ава.

2012-10-08

Кас

Дуьшуьшдай чун гьикI ятIани Худатин ракьун рекьин патав акъвазнавай.

2012-10-05

Каш, тIал, вилин накъвар…

Гьар нянихъ кIвале экрандин вилик ацукьна Африкадай гузвай рикIин гъал атIудай хьтин сюжетриз килигзава чна. Куьч кьамаллаз кьурагьвиликайни кашарикай катзавай инсанрин азабар чIалахъайна рахазва чав. КIарабар гъуьргъуь хьанвай, хамар кIарабрал алкIанвай, кIвачел акъваздай гьал амачир бахтсузбур акваз кьарай атIузва чи.

2012-03-27

Шабаш

И мукьвара чун са мехъерихъ галай. Бакуда кIвалахзавай, тIвар-ван авай са кцIарвиди вичин мукьва-кьилийрин, хайибурун, ярар-дустарин чIехи паяр районда яшамиш жезва лугьуз хцин хийирдин мярекат КцIара кьиле тухузвай. "Заз жуван хциз халисан лезги мехъер ийиз кIанзава, чи халкьдин адетар чна хуьн тавуртIа, ни хуьда?" - лагьанай ада. И гафар ван хьайила чун гъиле авай крарни туна, КцIариз рекье гьата. Лезги мехъерихъ цIигел я лугьуз.

2012-03-22

КъанатI

Жуван уьмуьрда вилералди гьихьтин крар акуна заз. Гьихьтин вакъиайрин шагьид хьана, гьихьтин инсанар гьалтна зал. Шумудни са кьисади мягьтеларна зун, шумудни са карди пагь атIана зи. Уьмуьрди гьар жуьредин инсанрал дуьшуьшарна зун: кьегьалбурал, захабурал, руьгь кьакьанбурал, къени къилихринбурал.

2012-03-19

Лезги спонсор

ЦIуд йис инлай вилик акунай заз и зари. Вичин 70 яшар хьанвайтIани викIегь тир, гележегдик умуд кваз рахазвай. ЧIехи хизандин кьил тир ада вичин рухваяр, рушар вири динжарнавай. Агьил береда уьмуьрдин юлдаш, гуьгъуьнлай чIехи свас квадарай агъсакъалди пуд хтул чIехи авуна кIанзавай.

2012-03-16

«Диде» лагь

И йикъара «кIелдайбурукай» сада редакциядиз ракъурай чарче «Самур» газетдихъ синихар кутаз, чIалакай гъалатIар хкудиз алахънавай. Вичивай са тема кьванни теклифиз тежез, чавай цIийи темаяр кIанз, чIалакай вичин саягъда «веревирдерни» ийизвай ада. Ингье «Гьуьрметлу редактор» гафарилай гъейри мад са гафни кхьиз хьанвачир адавай дидед чIалалди.

2012-03-14

Ихьтин лезги мехъер жени?

Лезги мехъер... Лезги дем... Лезги кьуьлер... Лезгидиз дуьньяда идалай кIани, идалай багьа вуч ава? Чи жегьилвилин гьиссери, верцIи мурадри сад лагьай гъилера мехъеррик цIир авуначни? ЧIехибуру демина чпин гьунарар къалурдайла чна - аялри кузни-хкIуз чинеба тIимил къуьлернани? Чи зуьрнединни далдамдин ван атайла кьуьзуьбурун гьиссерини звал къачудачни? И дуьньяда лезги деминив гекъигиз жедай маса затI авани? Са манида хъсандиз лагьанва: «Чина мехъер сувар я, чина кьуьлер гьунар я».

2012-03-09

Пар ялзавай таватар

Москвада, са миресдин кIвале мугьманвиле авай зун. Яргъарай атанвай чпин ватанэгьли я лугьуз, заз гзаф хатурар ийизвай кIвалин иесийри.

2012-03-05

Тlигьиржалдин тlал

Нежефхуьряй акъатна цIийиз пеш ахъайнавай тамарин юкьвай тIyз физвай чун. ТIигьиржал вацIун чапла пата авай Агъа ТIигьиржал хуьруьз агакьай- ла эрчIи патан гьайбатлу а к у - нри чун вичихъ ялна.ВацIувай гзаф кьакьанда авай кIв а л е р къушарин мукариз у х ша р тир. Кь ил Шагьдагъдин метIел тунвай хуьр касни авачир етим хьиз аквазвай.

2012-03-01

Чун гьикI рахазва?

Садра хьайитIани: “Чун лезгидалди гьикI рахазва?” - лагьана жуваз суал гайиди яни куьне? Сивяй гафар гьикI акъудзаватIа, фагьум авурди яни? Гьихьтин къимет гайиди я куьне жуван алакьунриз? Хъсан, пис, я тахьайтIа лап пис?..

2012-02-29

Къванцин паруяр... Куьлег алай рикIер

Къанни цlуд йис инлай вилик зун Бакудин са хуьре мугьман хьанай. А хуьруьн къванцин паруяр гилалди зи вилерикай карагзава. Кlвалер элкъуьрна къеледиз ухшар паруйрин юкьва тунвай. Къуншийриз сад-садакай хабарни авачир. Им вучтин сир ятlа къени кьил акъудиз хьанач завай.

2012-02-27

Сенятди квадарна

Элза Ибрагьимова рагьметдиз фена лагьай хабарди чи рикIер къарсурна. Яргъалди чIугур азардикай 11-февралдиз 74 йиса аваз вичин дуьнья дегишарна зурба сеняткарди.

2012-02-23

Мадни чи кимерикай

Алай вахтунда вичин гьар са кар галай-галайвал гуьнгуьна авай халкь четин жагъида. Кьадардилай аслу тушиз гьар са халкьдихъ дердияр, татугайвилер, гьялна кIанзавай хци месэлаяр ава. Садбур гьа месэлаяр гьялунив эгечIзаватIа, муькуьбуру абур кваз кьазвач, къулайсузвилер рикIелай ракъурзава. Са кар шаксуз я хьи, вахтар алатунивай, девир дегиш хьунивай са бязи халкьари дегь чIаварилай аманат яз чпел агакьнавай хъсан адетар хуьн тийиз абурун пун хкудзава.

2012-02-22

Хъсанвал авун илим я

Дуьнья анжах кхьенвай, кьабулнавай къанунри идара ийизвач. Вири крари къанундив кьаз тиртIа, къанунра ихьтин гафарни жедай: - Кесибриз куьмекдин гъил яргъи авун девлетлубурун буржи я. - Авайда авачирдан гьалдикай хабар кьуна кIан я. - Суваб крар ийин гьар са инсандин везифа я...

2012-02-15

Успагьи!

- Пиралрин хуьре “Супад булах” тIвар ганвай са чка ава. Гьейран жеди вун анаг акуртIа, - лагьана заз са таниш дишегьлиди. “Булах гьинай, “супа” гьинай? Кьадай гафарни туш эхир”, - лугьуз веревирдерна за. - “Булахдин иервал ламран баладихъ галаз гекьигиз жеч гьа!” - Чи хуьре ихьтин тIварар алай са шумуд булах ава.

2012-02-07

Потерянный Карабулаг

Карабулаг воспевали поэты и ашуги, сюда приезжали отдыхать люди из разных уголков нашей республики.

2012-02-06

Теменар

РикIин дегьнеяр тирвал гьиссер юзyриз, дамаррал звал гъиз, пIyзаррал цyьк акъyдда теменри. Мyрадрихъ лyварар кyтаз дyьнья кIанарда верцIи, хъyьтyьл теменри. Мyьгьyьббатдин лишанар яз са анжах кIанивилиз мyьтIyьгъ жеда абyр.

2012-02-03

Диде

Са дагъдин хуьруьз фенвай зун. Патан чIалари басрух ганвачир, вичин верцIивални дад хвенвай дидед чIалахъ яб акалун тир зи мурад. Бадейрин, кьуьзуь ксарин ихтилатрихъ цIигел тир зун. Чи рикIелай алатнавай халисан лезги гафарин суракьда авай зун. Ина хупI серес, михьи лезги гафар галукьзавай зи япарихъ. Анжах са карди зи кьарай атIана.

2012-01-24

Илифун

И мукьвара Германиядай хтай зи са журналист дустуни заз лагьана: «Зун и уьлкведа са карди гзафни-гзаф мягьтеларна. Немсерин телевизордал са акьван рикI алач. Телевизордиз кьериз-цIаруз килигда абуру. Германияда сад садан кIвалериз илифдай хъсан адет ава.

2012-01-23

Чан лагь!

“Чан”... Виридалайни мукьва, виридалайни кIани инсанриз лугьуда чна и гаф. Ингье эхиримжи гъилера ваз "чан" лагьайди вуж ятIа рикIел хкиз жедани вавай? Ви гьал-агьвал жузаз, ви гевилар ачухариз, хайиди хьиз агатна "вун гьикI я?" лагьайди вуж кас я? Бес вуна мус рикIяй "чан" лагьана?

2012-01-19

КIамбурдал акьалтна, тIвар квадарна

Сад авай, сад авачир, са баябан авай. Я тар, я вал, я векьин кьал авачир ана. Гару гатаз, хару ягъаз лигимарнавай чуьл.

2012-01-12

Хуьруьн мехъер

Фадлай хуьруьн мехъерик цlигел тир зун. Чи ацукьун-къарагъун, меденият, жуввал лезги мехъерик генани хъсандиз кьатlуниз жеда. Кlвачера звер, чина хъвер авай жегьилар, ихтилатрал илигнавай бубаяр, мецел баядар алай бадеяр аквада ваз мехъерик.

2012-01-04

Хвена чна “Самур”!

Са вичик умуд кутурди алукьда, халкьдик умуд кутурди симинилай фида. Кьулухъ халкь галайда кьвал атIуда, лугьуда бубайри. Халкь галачиз, далу авачиз газетни акъудиз жедач. Им гьакъикъат я. Лезгийрин уьмуьрда чIехи вакъиадиз элкъвенвай “Самур” газетдин 20 йисан тарих чи журналистри халкьдихъ галаз санал кхьена.

2011-12-26

КIелун ваъ, кьуьлун кIанзава

Самур» газетдин 20 йисан юбилейдиз гьазур жезва чун. Лезги халкьдин чIалан, медениятдин, тарихдин, ахлакьдин гуьзгуь тир и газетдин тираж артухарун патал датIана алахъунар ийизва чна.

2011-10-31

Шехьзава руьгьер

Квез сагьибар амачир кIвалерин, гадарнавай чилерин, серкIверини вергери, шумудни са эчIелри кьунвай багъларин, барбатI хьанвай саларин агьар ван хьайиди яни? Куьлегар ягъана йисаралди ракIарар ахъайзавачир, хайибурун нефес галукь тийиз уьцIуьзвай кIвалерин цIугъар галукьайди яни куь япарихъ? Бес пехъ ацукьнавай харапIайрин гьараяр таниш яни квез?

2011-10-10

Диде гьарай, чIал гьарай!

Са бязи ватанэгьлийрин гафарихъ яб акалайла, заз кIвачерикай чил хкатайди хьиз жеда. Са шумуд чIалан гафар какадариз, абурухъ дарман паталди са кьве лезги гафни гилитIиз рахада бязи лезгияр. Садбуру урус, муькуьбуру туьрк чIалан гьава гъида чIалаз.

2011-08-16

Дамах ая, рехне кутамир!

Гаф атай чкадал лугьун лезгийриз хас къилих я. Ам чинал, кичIе тахьана, векъидаказ лугьун лезгивилин лишан я. Чи халкьдиз гзафни-гзаф гьуьрмет гъанвай жигьетрикай сад я им. Ингье са бязи вахтара гаф векъидаказ лугьуни рикIер тIарда.

2011-08-15

Гьар хуьре са абдал

Вуна кьве гаф лагь, за вун вучтин кас ятlа лугьун. Им чи бубайрин мисал я. Сивяй акъудай са шумуд гафуналди инсандин акьулни къилихар кьатlуниз жеда. Алаз-алачиз, акатайвал рахадай, сивив къуьрер кьадай ксар акурла, кlарабра тlал гьатда ви.

2011-08-14

ГьапIитI

Са береда КцIар шегьерда ГьапIитI тIвар алай са кас яшамиш жезвай. УьцIвей кIвале ялгъуздаказ уьмуьр гьалзавай ам эрекьни чехир хъваз акатай чкадал ксудай. Вергерини эчIелри элкъуьрна кьунвай адан салахъ фадлай усун кумачир. Гъен гатуз руквада, зулуз хурхада жедай. Аялри и касдиз къван гудай, чIехибуруз ам такIандай. Усал, вижесуз, къеркъетI инсанрикай гаф кватайла адаз “ГьапIитI” лугьудай садбуру.

2011-08-13

Ви тIвар вуч я?

- Заз жуван тIварцихъай акьван регъуьзва.., - лагьана шел-хвална заз са чирхчирди. «Анастасия» тIвар гьинай, лезги дишегьли гьинай? Дуьз я, заз гзафбуру «Тося» лугьуз эверзава. Анжах мектебда, институтда кIелдай йисара муаллимри зи тIвар кьурла аялар вири хъуьредай. Гьа чIавуз чилерай-чилериз фидай зун.

2011-08-12

АтIугъайбур

Гьахъсузвалдай, чlуру къилихрин инсанрал дуьшуьш хьайила зи бадеди хъел кваз абуруз "атlугъай" лугьудай. Им вучтин гаф я лагьана хабар кьурла, ада куьрелди жаваб гудай: "Хъилен хъел квайбур", яни чеб чпикай кханиз масабурал гьавалат жедайбур. Эхь, атlугъайбур гзаф ава чахъ. Чпелай акьуллубурни кар алакьдайбур, викlегьбур акурла абурук рехне кутаз, абур виляй вегьиз алахъдайбур. Кьегьал ксарилай чешне къачуз кlандач абуруз.

2011-08-11

Жуванди

Редакциядиз атай са лезги бизнесменди лагьана: - Заз жуван авай-авачир са гададин мехъерик лезги маничийри иштиракна кIандай. Кассетадихъ яб акалайла кьве руша лугьузвай «Перизада» маниди зи рикI юзурна, гьиссерал звал гъана. Маса маниярни хъсандиз лугьузвай абуру. Заз мехъер Бакудин виридалайни хъсан имаратда ийиз кIанзава. Иниз Азербайжандин вири машгьур манияр лугьузвайбуруз эверда. Анжах лезги маничиярни авачиз жедач. Мехъерик хуьряй зи диде-буба, бадени къвервал я. Къуй абуруз хайи чIалал манияр ван хьана, хвеши хьурай. Иерни я эхир чи макьамар.

2010-11-11

Сайт сделан в A2Studio