Müəllifin ifasında şeirlər

 


ЧУН ЛЕКЬЕР Я Yüklə

Лекь лагьана

Дегь чIавара чаз парада.

Лекь лагьана

Чаз жуванда, чаз чарада.

Чун лекьерив гекъигайд я,

КичIевилер чин тийидай.

Чаз лекьер хьиз килигайд я,

Кьил хураваз фин тийидай.

Чаз къуншиди лекь лагьана -

Дагъдин синел муг ийидай.

Чаз дустини лекь лагьана -

Цавун юкьвал руг ийидай.

Лекь лагьана

Сада хъуьрез,

Сада кичIез,

Сада хвешиз,

Сада течиз.

Гьич чалагъан лагьанач чаз,

Цавар рам авур.

Я къузгъундин тIвар ганач чаз,

Иви хъваз гьазур.

ТIиб лагьанач чаз садани,

Вилерни кваз ичIи, мичIи.

Чаз садани рангар чIулав,

Хуьруьз гъидай хабар чIулав

Пехъ лагьанач.

Чаз садани кIек лагьанач,

Вичел къару,

Такабурлу.

Ингье, ажузд

Акур чIавуз,

Хур виликна къал акъуддай,

Кьил виридлай вине кьадай,

Зайифбуруз кIуф ягъадай.

Лекь лагьана чаз вирида,

Кьакьанвилер рам ийидай.

Дагъларини, цаварини

Чун такурла гъам ийидай.

ЦIуд лекь агъзур къузгъундилай

ВикIегь жеда лагьана чаз.

Лекь акурла чалагъанни

МуьтIуьгъ жеда лагьана чаз.

Чун вуж ятIа

Чир хьанани,

Я лезгияр?

Лекь гафуни

Куь хиялриз

Нур гъанани,

Я лезгияр?

Чун дуьньядиз

Мад лекьер хьиз

Атун герек.

Чи дустариз,

Чи душманриз

Чун лекьер хьиз

Акван герек.

Чилин винел

Чун гьар чIавуз

Кьил виневаз

Къекъвен герек,

Итимвилихъ

Гелкъвен герек.

Гьикьван кIеве

ХьайитIани,

Лап рекьидай

Бередани,

Чун лекьер хьиз

Рекьин герек!

АКВАДА Yüklə

Вердиш я чун гьа жуванбур негь ийиз,

Вердиш я чун дуьдгъвердикай цIвегь ийиз,

Вердиш я чун кьантIадикай цIегь ийиз,

Жуван деве чаз пепе хьиз аквада.

Гьазур я чун тIимил лугьуз парадаз,

Гьазур я чун лакIаб ягъаз гьарадаз,

Гьазур я чун кьил агъузиз чарадаз,

Жуван чувал чаз рипе хьиз аквада.

Им вуч кар я, кару кьунва нуькI лугьуз,

Им вуч кар я, рекьекьилдиз цуьк лугьуз,

Къе чи чилер кIар-кIарзава чIук лугьуз,

Жуван накьвар чаз чепе хьиз аквада.

ИкI жедани виртIедик кьел кутуна?

ИкI жедани кIанидахъ хъел кутуна?

ИкI жедани кIвачерик эл кутуна?

Жуван гьуьлни чаз лепе хьиз аквада.

Зи къариб рикI татаб хьана, юзана,

Адахъ дердер амукьнатIа шазалай?

ХупI лагьанай са кьуьзека Кузуна:

“Жуван дагълар чаз тепе хьиз аквада”.

ЧIАЛАКАЙ БАЛЛАДА Yüklə

ПОЭМА

Сада зи рехъ атIана,

Ягьанатдив лагьана:

«Вуч чIал я чахъ авайди?

Жаваб це заз жуванди.

Ванер аку «тI»-завай,

Ванер аку «кI»-завай.

«ЦI»-яр аку, цIай галай,

«Къ»-яр аку, къай галай.

«Хъ»-диз килиг, пIузаррай

Акъудзава къал, гьарай.

Гаф юкьвалай кIарзава,

Рахайла туьд тIарзава».

Ада са агь чIугуна,

Мадни баян хъувуна:

«Авайвиляй ихьтин чIал,

Чун жен герек вири лал.

Ахьтин чIалар ава хьи,

Рагъ хьиз рикIиз я чими.

Ван атайла рам жеда,

Ван татайла гъам жеда».

Патан чIалар вине кьаз,

Секин хьанач ламатI кас.

Гагь хъуьрез, гагь чIагана,

Шумуд чIалал рахана:

- Садакайни чуьнуьхдач,

Субутизни алахъдач.

Зи гафар я вири гьахъ,

Бегьем тир чIал авач чахъ.

Я стха, за дуьз лугьун,

Регъуьзва заз рикIивай.

Ихьтин зуракI чIала чун,

Ийизва хьи, рекьивай».

Рахана ам датIана,

ЗатIни фагьум тавуна.

Чизвайди хьиз дегьнеяр,

Кутаз чIалак рехнеяр.

И ягьсуздан рикIевай,

Гафар эх жеч рикIивай.

Чанда лезги цIай аваз,

ИкI лагьана за адаз:

- Зи чIалакай аваз хъел,

Рахамир мад вун, киса.

Ви рахунри зи рикIел

Гъана хуьруьн са кьиса.

Алудиз хупI четин къар,

Чи хуьре са паб авай.

Залан шешел, залан пар

Ялдалди юкь какванвай.

Алахънаваз икI кьил хуьз,

Адан чара атIанвай.

Дуьньяд винел фагъирдиз

Гзаф зулум акунвай.

Тек са кардал шад тир ам,

Бахтлуди хьиз къецикай.

Алим хьанвай, дидедин

Лекьрез ухшар хцикай.

Ада фад-фад шегьердиз

Пай ракъурдай чIехидиз.

ГьакI ятIани веледди

Гьай гудачир дидедиз.

Гьич Аллагьдин саламни

Ракъурдачир яргъарай,

Сефил хьанвай дишегьли,

Чанда гьатна лал гьарай.

Ажуз къари пашман яз

ТIушунзавай тIалари,

Цава нуькIер иширдай

Адан дертлу чIалари.

Вилин ахвар квахьнавай,

Гьикьван чIав тир дидедин.

Ам гелерик цIигел тир,

Вичин хайи веледдин.

Рехъ хуьдалди галатна,

Йикъар-йифер алудиз.

Рух маса гай пулунив

Рекье гьатна Бакудиз.

Кьуна мадни пар, кула,

Аваз гьебеяр кщула,

Шегьер тирвал суракьна,

Хцин кIвализ агакьна.

Адан кIвал-югъ цIарцIевай,

Бахтавар тир хцин югъ.

Ингье рехи дидедин

АтIузвачир вилин нагъв.

Свас кефина, чагъинда,

Хтуларни вервецI тир.

Бес вучиз и дидедин

Туьтуьнай фу тефиз тир?

На лугьумир, гадади

Хъиляй пIузар жакьвазвай,

Адаз вичин диде къе,

Къекъвераг хьиз аквазвай.

ЦIуру пекер, цIуру шал

ЧIудгъун жезвай михьидиз.

Са къат алух авач жал,

Фикирзавай, къаридиз.

Вучиз ада къачузвач

ЦIийи валчагъ, цIийи пек?

ГьикI хьана и къариди

Гайиди я зазни нек?

Бес вучиз ам шегьерда

РахазватIа лезгидал?

Зун гьикI дуьшуьш хьайид я

И малкамут къаридал?

Лезги чIал ван атайла,

Физвай чиляй-чилериз.

Хва дидедив рахазвай,

Килиг тийиз вилериз...

Дидед пуд югъ пуд виш тIал,

Пуд йиф пуд виш дерт хьана.

ВучдатIани чин тийиз,

Ам кIевера акIана.

Кьуд лагьай къуз яралай,

ЦIар яна и кIвалелай,

Садазни чир тавуна,

Хуьр галайнихъ элкъвена.

Къураба хьиз квадарна,

Хайи велед, хайи тIул,

Гьатна месе дишегьли,

Акъат тийиз чандай фул.

Вилер гана

ЧIал кIевиз кьур,

Намус хвена

ТIвар чIехиз кьур,

Лезги чилин

Эл виниз кьур

Кьуьчхуьр Саид

Алаз рикIел,

Шел акьалтна

Дидед вилел.

«Ашукь Саид,

ЧIалар верцIид,

Лагь са мани,

РикIиз кIани.

Залум Мурсал

Жервал усал,

Чуьнгуьр кьуна,

КIела вуна.

И Ватандиз

ЧукIурай ван.

Ая зи чIал

Мадни кIубан.

АтайтIани

Пехъи Мурсал,

Дегиш мийир

На кIусни гьал.

Ада кьве вил

Акъудна ви,

Эха, эха,

Эха, Саид.

Чуьнгуьр гъиляй

Къакъудна ви,

Шехьа, шехьа,

Шехьа Саид.

Къанвай рикIиз

Вучда кьван цщу?

Канвай рикIин

Къаяр аку!

И манидик

ЦIарар кутур.

КIар кумачир

Зи гурарик

КIарар кутур,

ЗуракIбурук

Зурар кутур.

Зи баладин

Фал ахъая,

Лал хьанва ам,

ЧIал ахъая.

Чир жедайвал

Зи чIалан дад,

Лагь адаз са

Лезги баяд.

Зун уьмуьрдин

Къузадава.

ТIалди кьуна,

Сузадава.

Ашукь Саид,

Са макьам ягъ,

На чуьнгуьрдал

Заз са гъам ягъ.

Чандал алаз

Ван атуй заз

Лезги гафар,

ВерцIи аваз.

Зи къуьнелай

Къахчу парар,

Зи балкIандин

Къахчу пурар.

Хана хьи, зи

Уьмуьрд гурар.

Кьисмет я зи

Яргъал сурар.

Дерт чир хьана эл, уба

Дидед кьилив атана.

Хуьруьнвийри адан гьал

Хъсандаказ кьатIана.

Кьуд патахъ вил къекъуьрна,

Ада веси авуна:

- Квез веси хьуй балаяр,

Заз кимид я лугьумир,

И дуьньяда дидед чIал

Алапехърев вугумир.

ИкI тавуртIа, тахьайтIа,

АтIудач чи сузаяр.

ЧIал квахьайтIа, кьилел чи

Пара къведа къазаяр.

Садни хьи, сур авай пад

Чириз тахьуй хциз зи.

Адан хци гапурди,

Хер авуна рикIел зи.

И дуьньяда хайи муг,

Хайи диде къинихай,

Вичин хайи чIалакай

Негь авуна, синихай

Веледдикай Ватандин

Къванни тахьуй, миресар.

Аллагьди тIал гана заз,

Масдаз тагуй, миресар.

Кьуна чIулав цифери

А дидедин ахъа пел.

Ам кучукиз кIватI хьана

Вири уба, вири эл.

Йикъар-йисар алатна,

Дидедин сур куз хьана.

Адан чIехи руьгьдини

Гададин рехъ хуьз хьана.

Эхир са къуз хтайла,

Сада салам къачунач.

Хайи хуьре ламатIдиз

Са ахъа пел акунач.

Садани ам кваз кьунач,

Сада адаз ганач гьай.

Саки дуьньяд эхир тир,

Цавай чилел къвазвай къай.

КукIвар хьана чкIизвай

Хайи дехме акуна,

Вичин гунагь вуч ятIа,

Ам гъавурда акьуна.

Пуд югъ, пуд йиф алатна,

Адав садни раханач.

Дидедин сур гьинватIа,

Сада чка къаланач.

Жуванбурун арада

ЧIулав пехъ хьиз къекъвена,

Эхир чара атIана,

Ам шегьердиз хъфена...

***

Тамамарна и саягъ

За и гъамлу риваят.

Акур кар вилералди,

Аламат я, аламат.

Вучиз бязи ламатIриз

Чакай икьван хъел ава?

Чи Ватанда, чи чIала

Чи тарихдин гел ава!

Са халкь рекьин паталди

Азар, ажал герек туш.

ЧIал такIан тир веледри

ИкI сад садаз гуда тIуш.

И кьиса ван хьайила

Кьарай квахьна итимдин.

Килиг тежез садазни,

Кьил хуравай етимдин.

Дидед къадир течир кас,

Усалд туш чи хайи чIал.

Чи намусни, абурни,

Дамахни я лезги чIал!

ВерцIивиляй нез тежер,

Серинвиляй хъваз тежер,

КIанивиляй, кIанвиляй

РикIин къене тваз тежер

Я чIехи чIал, хъсан чIал!

Я верцIи чIал, масан чIал!

Зи дердериз вун хьтин

Авач мелгьем маса чIал!

* * *

Шумуд йис тир авачир захъ секинвал,

Шумуд йис тир и кьиса зи рикIевай.

За жуван дерт лагьана ваз, кIелдайди,

ТахьайтIа ам эхиз жечир рикIивай.

Гапурди хьиз зи рикI атIай хциди

Саврухар тир, тIурфанар тир, къал тушир.

Вуч хъсан тир вичин хуьре лезгиди

Кучукайди са диде тир, чIал тушир...

ХЦИЗ Yüklə

Зи хва велед, гада велед,

Заз атуй ви къада, велед.

Ви кIваче са цаз акIайтIа,

Зи рикI тIалди кьада, велед.

Ви кар-кеспи дуьз тахьайла,

Завай ваз къуьн гуз тахьайла,

Вун паталди куз тахьайла,

Зи тан, зи чан тIада, велед.

Вун зи дагъ я, зи арха я,

Къилих векъид, гъил захад я,

Дерт аватIа, заз ахъая,

Ваз секинвал къведа, велед.

На уьмуьрда мийир суза,

Уфтан хьухь вун, рамна къуза,

Вун паталди датIана за,

Мураддин ник цада, велед.

Экв хьурай вун жуван кIвализ,

Алахъ мийир ккIиз, къализ,

ХьайитIа икI девран гьализ,

Геж жемир вун, фада, велед.

Дуст яхъ жувахъ рикI кудайди,

Эверайла “гьай” гудайди,

Ферли хцин гел дигайди,

Кутугайди жеда, велед.

Кьил аюх хуьх, чанни пайгар,

ГьакI ракъурмир атай йикъар,

ТахьайтIа зи вилин накъвар,

Зулун хар хьиз къвада, велед.

Кьве гьил авайд жедан кесиб?

Лекьрез лукIвал тахьуй несиб,

Кьегьал хци дидед веси,

Даим рикIел хуьда, велед.

ВЕРЕВИРДЕР Yüklə

Жегьилдахъ, кьуьзуьдахъ сабур ахквазмач,

Садбурун хъилерин гъал рапиналла.

Абурлу бендедихъ абур ахквазмач,

Мукьвадан, яргъалдан мез цациналла.

Къалар акъатзава къе багьнадилай,

Гьалар какахьзава са тегьнедилай,

Хуш гьиссер ахквазмач чи дегьнедавай,

Нехишар чIур хьанвай гам табиналла.

Кьуьгъуьр хьиз гьахьнава мукара вири,

Рахазвай гафарал эцигиз кири,

Майваяр харчи яз, хьанватIа кIири,

Багъларин хваларин яд сафуналла.

Хъсанвал ая на тахьана галат,

ТавуртIа тек садрахъ, хкудиз гъалатI,

ХкIурда рикIихъ ви, хьана гьавалат,

Адетдин кар я им, пас ракьуналла.

Ашкар я виридаз къе пулунин сир,

Хьанва хьи, гзафбур нефсинин есир,

Аялар чида заз гафун иеси,

Итимар ава хьи, виш гафуналла.

Кьисметдихъ галазди къугъвамир кIинтI-лаш,

Агудмир вуна гьич чапхунни тараш,

Гьикьван хьайитIани кIвалахар фараш,

Виридан шелни хъвер са гъапуналла.

Вучда бахтуникай ганвай капаваз,

Адетдин кар хьанва рахун къаб алаз,

Руьгь авай виш инсан жагъидач хьи, ваз,

Къе гзаф ксарин кьил руфуналла.

РикIелай алудна икI элни уба,

Авач са гунагь кар ийизвайд туба,

Табдихъ дуван авач, на виш таб ая,

Садав къе дин гумач, сад купIуналла.

Фикирри гатайла ви ракIар гъафил,

Дертлудиз рахада гьиссерин кфил,

Дуьньядин адет я атунни хъфин,

Сад даим мяфедал, сад кьепIиналла.

Гьар жуьред инсанрив ацIанва дуьнья,

Михьивал амачиз, кьацIанва дуьнья,

Гьарада жезмай кьван ацанва дуьнья,

Гьавиляй къе адан чан табуналла.

САМУРДИН ВАЦI Yüklə

Рагъ эхъвезва ви ятара,

Экуьн хийир, Самурдин вацI!

Са хабар це а патарай,

Зи квахьнавай сабурдин вацI!

Гьикьван гагьди гелкъведатIа,

И тамарихъ, тепейрихъ зун?

Вучиз икьван цIигел ятIа,

Ви каф алай лепейрихъ зун?

Чи гъамарин сел яни вун,

Ван кутуна алахьзавай.

Лезги чилин шел яни вун,

ЧIехи гьуьлуьхъ какахьзавай.

Ваз минет хьуй, зи хайи чил

ИкI кьве патахъ паймир вуна.

Чун дуьньядин ватан течир

Ватансузриз таймир вуна.

Варз эхъвезва ви ятара,

Няни хийир, Самурдин вацI!

Чи тIалариз ая чара,

Эй зи халкьдин абурдин вацI!

ЛЕЗГИ ТIВАРЦIИН ЭКВ Yüklə

Зал тIамгъаяр алкIидайд туш,

КичIе хьана галкIидайд туш,

Зун рекьелай элкъведайд туш,

Рекьер залай элкьвейтIани.

АтайтIани кьилел къаза,

Ийидач за садрахъ суза,

За жуван халкь гудач маса,

Кьуд патахъай чуькьвейтIани.

КичIе гару тIурфан гъидач,

КичIе цавай харар къвадач,

КичIе цIаю Алпан хадач,

Цавар чиле акIайтIани.

Ватан рикI я, пай жедачир,

Са куьнизни тай жедачир,

Им вуч ван я - гьай жедачир,

Эллериз чав чкIайтIани.

Акъатда мад зун кIеверай,

Акъуд жедач зун къекъерай,

Тахьурай чахъ къекъверагар,

Вири дуьнья къекъвейтIани.

Яд хкведач чIуру хулаз,

Чим акъатдач къайи къулаз,

Лезги тIварцин экв бес я заз,

Эквер вири туьхвейтIани.

«ЛЕЗГИНКАДАЛ» ИЛИГА Yüklə

Ягъ, я стха, «Лезгинкадал» илига,

И макьамдин аламатдиз килига.

Далдамдинни зуьрнедин ван атайла,

Адан аваз зи дамарра гьатайла,

Чил зурзада, зи кIвачериз звер къведа,

Шад жеда зун, зи вилериз хъвер къведа.

Ягъ, я стха, «Лезгинкадал» илига,

Ви ялавдик куькIуьра зун, алуга.

Элкъуьра зун, гелкъуьра зун, галуда,

Вири дердер зи рикIелай алуда.

Хажалатар пара хьанва зи чанда,

Гъариб я зун жуван хайи Ватанда.

Лезги стха, «Лезгинкадал» илига,

Чун гьин йикъаз аватнатIа килига.

Вич вуж ятIа рикIел алач парадан,

Кьегьал ксар пурчук хьанва чарадан.

Ягъ, «Лезгинка»! Шехьа, цIвагъа, гьарая!

Вичин сихил чизмачирбур пара я.

Ягъ, «Лезгинка», чи фикирар зурзура,

Чи рикIерин живер, муркIар цIурура.

Хура рикI ваъ, къван авайбур жагъура,

Япа кичIе ван авайбур юзура.

Кьуд патахъай вири канва лезгияр,

Вучиз икьван усал хьанва лезгияр?

Са тIвар ама лезгидилай, са макьам,

И дуьньяда авач ихьтин чIехи гъам.

Руфуна фу, тандал пекер ала чи,

Гъилера гуж, чанда такьат ава чи.

Гьеле хьи, чаз бубайрин кIвал амазма,

Гьеле хьи, чав дидедин чIал гумазма.

Лезгивилин маса лишан аматIа?

Чи рухвайрихъ яраб гьунар куматIа?

ТахьайтIа чахъ чIехи къванер галукьда,

Чун чи чилел чил амачиз амукьда.

ЧIулав бахтар несиб жеда йифера,

Гьамишалух акIида чун кIевера.

Амукьда чун цирибар хьиз кIвачерик,

Акатда чун чан аламаз накьварик.

Ягъ, чан стха, «Лезгинкадал» илига,

Ахъая вил, на кьуд патахъ килига.

Къе са зурба пар ава чи далуда,

Ксанва чун, ша ахварай авуда.

Чир хъия чаз чун гьим ятIа, вуж ятIа,

Элкъуьра чун, лезги хъия, жедатIа!

КIАНЗАВА ЗАЗ Yüklə

АцIанва рикI цавал зулун цифер хьиз,

Марф хьана, сел хьана къваз кIанзава заз.

Дердерин, гъамарин шеле залан я,

КIемер кьаз, дуьзендал гъиз кIанзава заз.

Кьил квахьай гарари басрух гузва мад,

Гьавада гьатнава кIуь накьвадин дад,

Виш агъзур риг1 туна алатнава гад,

ХъуьтIуьн къуз гатун риг хуьз кIанзава заз.

Зи кьарай атIанва сада гуз эвер,

Гъанва зи гьиссерал алуд тежер звер,

Уьмуьрдин кIвачерик акатнава звер,

Катзавай, физвай къар кьаз кIанзава заз.

Гзаф тIимил хьанва бахтунин паяр,

Элкъвезва руьхъведал ялавар, цIаяр,

Кваз такьаз уьмуьрдин саврухар, къаяр,

И муркIар, муркуцIар хаз кIанзава заз.

Гъариб яз акъатна зун яргъал рекьиз,

Секинвал жагъуриз зи тIазвай рикIиз,

Цавара гел тадай Хважамжамди хьиз,

Дуьньядал жуван гел таз кIанзава заз.

ЗУН Yüklə

РикIи завай хабар кьазва: - Вуж я вун?

- ТIвар алачир гьиссерин варар я зун.

Йифиз-юкъуз гьарай кутаз алахьдай,

Секин тежер, ргазвай чарчар я зун.

Зун сакIани гьатзавач хьи, кIалубра,

Икьван чIехи дуьньядизни дар я зун.

КъарагъайтIа садавайни хуьз тежер,

КIалуб течир, часпар течир гар я зун.

Зи цIаярал яд иличиз алахъмир,

Ялав галай, гурва галай хьар я зун.

Са халкьдин фак дад кутадай, тIям гъидай,

Фад дакIунна геж элякьдай гъвар я зун.

Фад ацIана, фад къвана, фад алахьдай

Гатун юргъ я, марф какахьай хар я зун.

Саврухариз викIегьдаказ таб гудай,

Чуьлдин юкьва ялгъуз амай тар я зун.

Зи кIелдайди, зи гьал хабар кьадайди,

Ваз акI жемир гзаф бахтавар я зун.

Секинвилик, регьятвилик гелкъвезвай,

Са бахтсуздан вилерин накъвар я зун.

Жумун тарал хъипи хьана аламай,

Кьакьан хилен атIуз тежер бар я зун.

Са макьамдихъ тамарзу тир, вил галай,

Сим атIана зарул хьанвай тар я зун.

Илгьамдикай шумуд кIеле раснавай

Куьтягь тежер амаратдин вар я зун.

Гафаривди вири дуьнья рам авур,

Са шаирдин зуракI амай цIар я зун.

Къе хайи чIал жуван вилин нине хьиз,

Хуьн тавуртIа, зи ватанда хар я зун.

И дуьньяда гьамишалух амукьдай,

Лезги халкьдиз са заридин тIвар я зун.

ВАЗ ВУЧ ХЬАНВА? Yüklə

Ваз вуч хьанва? - Хабар кьуна

Сада садан гьалдикай.

Аян хьанвай садаз садан

РикIе авай тIалдикай.

Пуд гафунин суьгьуьр аку,

Ваз вуч хьанва? - жузазвай.

Мили гафар ван хьайидан

РикIни цуьк хьиз юзазвай.

Хъуьтуьл ванци гъам цIурурна,

Хажалатар чукурна.

Чи бубайри дуьз лагьанай:

Гафуни ракь какурна.

Лукьмандивай тежедай кар

Гафарилай алакьна.

Абур багьа дарман хьана,

Начагъ касдив агакьна.

Эй инсанар, дертлу ксар

Кваз такьуна алатмир.

Ваз вуч хьанва? - жузун патал,

Са чIавузни галатмир.

Ваз вуч хьанва? - суал гана,

Дертлу касдив агата.

Асул инсан лугьуда квез,

РикIе регьим аватIа.

Лугьумир хьи, вахт гьинвайд я,

Патан касдиз чан-рикIдай.

Куь рикIени илифда гъам,

Гьал гьикI хьурай гъарикIдан?

Хъсан, мили къилихралди

Кьезилара дуьньяд пар.

И дуьньяда гьич садрани

Садан рикIни тахьуй тIар.

ГУМ, ГУМ Yüklə

Гум, гум, зал къвемир,

Далдам алай къавал вач.

Гъам, гъам, зал къвемир,

Чил гадара, цавал вач.

Циф, циф, зал къвемир,

Тежедайвал чIимел, вач.

Йиф, йиф, къал мийир,

Яргъал хуьруьн кимел вач.

Нагъв, нагъв, зал къвемир,

Алцурариз, марф лугьуз.

Жуван чIалар зав гумир,

Элиф лугьуз, гьарф лугьуз.

ТIал, тIал, зал къвемир,

Яргъи ийиз фикирд рехъ.

Вач, вач, алад вач,

Амач захъ на лугьур регъв.

Дерт, дерт, зал къвемир,

Аман амач зи чанда.

Дерт, дерт, зал къвемир,

Вун авачир пIипI кIанда.

Гум, гум, къачу гъил,

Зи вилериз гъимир нагъв.

Гум, гум, атIутI вил,

Зи гьиссериз гумир тIагъ.

Гум, гум, зал къвемир,

Зи рекьера къекъвемир.

ИЕРА Yüklə

Иера, чан Иера,

На бадедиз эвера.

Зи кIаниди, гьалалди,

Жуван хайи чIалалди

ВерцIи гафар лагь на заз,

Це са ширин пIагь на заз.

Иера, чан Иера,

Бадеди и гъилера

Ваз цIийи мах рахада,

Вун захъ авай багьад я.

Акъудда вун цавариз,

Тамаризни сувариз.

Зи гафарихъ хъсандиз

Яб акала, масанди.

Сад авай, сад авачир,

Булахдиз яд авачир.

Вун булахдин яд хьана,

Вун зи сивин дад хьана.

Дуьньяда ви авач тай,

Чан зи тайлункI, чан зи тай.

Иера, чан Иера,

Зи гафара, шиирра

Я вун марвард кIурукI руш,

Акъваз жеч ви хурук руш.

Илигнавай къелем зи,

Чан куьлуьди, целем зи.

Чан зи курум - рикI алай,

Чан зи мурад - рикIевай.

Мани лугьуз милидиз,

Чан-рикI ийиз лилидиз,

Вич чIехидай кьазвайди,

Тешер «бицIек» хуьзвайди.

Нинийриз на кьамир гьад,

Я бадедин лацу кард!

Иера, чан Иера,

Жуван саягъ кьуьлера,

Чан зи бала, баладин,

РикI алайди бубадин,

Фурут галай фарфалаг,

“Квар-кварзавай” кварквалаг,

ВерцIидакай хъверзавайд,

Хару жезвайд къвердавай.

Иера, чан Иера,

Эквер къугъваз вилера,

Хьухь гьамиша шад, хтул.

ЧIехи хьухь вун фад, хтул,

Жуван хци ванцелди,

Жуван верцIи мецелди

Эвера заз, эвера,

Иера, чан Иера,

На бадедиз эвера.

Бадеди ваз гьай гурай,

Чинеба са пай гурай.

Иера, чан Иера,

Къе зун ийир-тийир я,

Вун бадедив агата,

Валай хъсанд аватIа?

Гайи Гъуцард мад гурай,

Вун хьтин кьуд-вад хьурай.

Иера, чан Иера,

На бадедиз эвера.

ЛЕЗГИ ЧIАЛ Yüklə

ЦIийиз чIалал акьалтзавай аял хьиз,

Йифиз-юкъуз рахазва зун, рахазва.

Лезги чIалан гьар гафуни кфил хьиз,

Ширин макьам ягъизва заз, ягъизва.

Булахри хьиз шуршурзава зи чIала,

Гьар элифдал рикI ацIудай ван ала.

Инжияр хьиз икI сад садахъ акалай,

Багьа хтар жагъизва заз, жагъизва.

Яргъи руш хьиз гьар гафунихъ ирид нав,

Гьар навунихъ ирид бере, ирид чIав.

Ам хуьх лугьуз, аманат яз ганва чав,

Алпандин чIал авазва чахъ, авазва.

ФУ МЕТIЕЛЛАЙ ИТИМДИЗ Yüklə

Шкьуьнт хьиз чеб акъатай

Къаб такIан тир ксари,

Чпин «верцIи» гафарив

Алцурариз, кьасариз,

Терездал таз къе виждан,

Маса гузва чил, Ватан.

Са тIуб кьванвай печатдихъ

ЧIехи са халкь дегишда.

Сада ягъай синтIариз,

Паб-аялни багъишда.

Фу метIеллай итимдиз

ГьикI лугьуда итим я?

Ирид арха хьайтIани,

А кас валлагь, етим я!

ГьакI ятIани ада вич,

Къагьриман хьиз тухузва.

Чуру, спел чкадал,

Бармак алаз къекъвезва.

Миллет маса гузвай кас,

Я вун ният чIуруди.

Ваз итимвал гъидайд туш,

Бармакдини чуруди!

ХВАНАХВА Yüklə

Са хванахва чида заз -

Лезги чIал ван хьайила

Жеда пурчара гьатиз,

Гзаф яргъариз катиз.

Са хванахва чида заз -

Са лезги акур чIавуз,

ЧIал течирд хьиз лал жеда,

ТIакIвада ам, ял жеда.

Са хванахва чида заз -

Лезги тежен патал лап

Бади жеда, кур жеда,

Са хапIадин тщур жеда.

Са хванахва чида заз -

ЧидачиртIа хъсан тир.

Чи чили ихьтин бегьер

ГъаначиртIа хъсан тир.

ЗУН КЪАЯ Я Yüklə

Зун секинар мийир куьне, кьегьалар,

Кагьалривай чIур жедайд туш зи гьалар.

Ван хьурай квез, лезги хуьрер, магьалар,

Зун къая я, тухуз тежер гарувай.

Зи душманар - къаннивад къан чупазар1,

Аваз хьурай яргъи ийиз тапасар,

Кьил хуьзва за, кьабул тийиз къапазар,

Къаядиз вуч ийиз жеда гарувай?

Бязибуру гафар лугьуз кьаракан,

Агалдарна зи гуьгъуьна пара къван,

Заз Аллагьди сабур ганва пара кьван,

Къаядлай вуч алуд жеда гарувай?

Зи цукIар гваз къугъвазвайбур машайрив,

Зи хъен гатаз элкъвенва хьи, лашарив,

Къе парабур муьтIуьгънава кашарив,

Къая муьтIуьгъ ийиз жедан гарувай?

ТIвар жузамир, муг жагъурмир зи тIалдин,

Пара хьанва зи чиниз рак агалдинд,

Секинвилиз килиг мийир зи гьалдин,

Къаяд хура къваз жедани гарувай?

ЗАКАЙ ХЪЕЛИЗ ВУЧ АВА КЬВАН? Yüklə

Захъ муг амач, диге амач,

Закай хъелиз вуч ава кьван?

Чан лугьудай диде амач,

Закай хъелиз вуч ава кьван?

Алукьнава четин бере,

ЧкIизва хьи, рикIин чIере,

Ялгъуз амай гъамдин кьере,

Закай хъелиз вуч ава кьван?

Астар чин хьиз аквазвайдаз,

Къал галайнихъ чуквазвайдаз,

Гъуцарни кваз чIакьвазвайдаз,

Закай хъелиз вуч ава кьван?

Къакъатнава хиялрин лац,

Хуьз хъижезвач гьиссерин вацI,

Девранди къе гузватIа кьацI,

Закай хъелиз вуч ава кьван?

Какадармир на цуькни хъач,

Булахдин циз лугьумир тIач,

Зун къе ава, пака амач,

Закай хъелиз вуч ава кьван?

ДАГЪДИН СИНЕЛ Yüklə

Акъваз мийир дагъдин синел,

Маргъал къведа руш, ви винел.

Цуьк пара яз аскIан ценел,

Вуч ава ви кьакьан синел?

Цуькверал рикI алай суна,

Цуькверикай вучда вуна?

Вун жув цуьк я, гъилел кьуна,

Ни чIугван за дагъдин синел.

Лекь хьиз элкъвез чархарилай,

ЦIар ягъамир яргъарилай.

Зи хиялрин махаравайд,

Илифдачни ашкъид чилел?

Залан жеди, квар кьамир на,

Чи арада свар твамир на,

Са масадан тIвар кьамир на,

Хуьда за вун рикIин къене.

И цуькверин суваризди,

Акъатин чун чIафаризди,

КIанивилин цаваризди

Хкаж жен чун дагъдин синел.

ЯРАН РУШ Yüklə

Яран сувар алукьнава, Яран руш,

Зазни рикIе са тIалабун ава хир.

Яран шагьвар галукьнавай Яран руш,

Мурад кьилиз гьикI акъудин, ая чир.

Яран сувар кутуграй чаз, Яран руш,

РикIи кьунвайд кьисмет хьурай гьарадаз.

Ша лагьайтIа, къведани заз, Яран руш,

ТахьайтIа вун гузвани лагь, чарадаз?

Яр атанва, килига заз Яран руш,

Суваб жечни вун хьайтIа зазЯран свас?

Бармак тунва ви бахтавар ракIарихъ,

Рекье тур зун на суварин паяр гваз.

ЧИДАНИ? Yüklə

Ваз бахтлувал вуч шей ятIа чидани?

Кьил эцигна шехьин садан метIерал!

Ви вилерай юргъар къвайла а сада

Гъил элкъуьрин ви цIвелерал, мегерал.

Ви накъварай кьатIун цIугъар, гьараяр,

Кьезиларин ви дердерин хараяр.

Ваз вуч чир хьуй я бахтавар, хару яр,

Садаз бахт я, кьил тан садан метIерал.

АвайтIа сад - зи фикирриз дад гудай,

Зун рахайла гаф тIатIана яб гудай,

Къарих касдиз са цIиб къайи яд гудай

Булах жедай закай къацу векьерал.

Ни лугьуда зун мурадрин гатава?

Зун уьмуьрдин РагъакIидай патава,

Бахт суракьдай зун хьтинбур мад ава,

И дуьньядин гьяркьуь, шуькIуь рекьерал

ЧИЛЕРАЛ АВАТМИР Yüklə

Жузамир зи гьалар, жузамир вуна,

Лугьумир, ви хиял яргъарава куьз?

Са лезги маниди хъуьтуьларна рикI,

Завай вилин накъвар хуьз жезамач, хуьз.

Жузамир рагъданин ялгъуз береда,

Зи чкIай фикирриз илифнатIа гьим.

Хиялри саврух хьиз юзурзава зун,

Гьиссериз сакIани акъатзавач чим.

Жузамир, цифер куьз элкъвезва залай,

Жузамир, куьз дар я мурадрин рекьер.

Са гъвечIи аял хьиз, чепелукь кьадай,

Бахтуник калтугиз жедани мегер?

Жузамир, вучиз рикI къариб хьанва икI,

Гьатнавай хиялрин мад сал кирида.

Са лезги манидив зун ширзавай руш,

Яраб ихьтинд я жал гъамар виридан?

...Са чара дуьньядин ава навара,

Илигна манидал са лезги тават.

Са ширин ашкъидин ава цавара,

Минет хьуй, чилерал аватмир, ават...

ДУЬНЬЯ Yüklə

Дуьзд - дуьзендал амукьзава,

Дуьздахъ дуьз тIвал галукьзава,

Дуьзд - дуьз рекьел алукьзава,

Шумуд на икщ канва, дуьнья.

Какурбуру какурнава,

Такурбуру тIакIурнава,

НефсетIбуру чукIурнава,

КукIвар хьана фенва дуьнья.

Квадарнава мизан-терез,

ЯпатIвилер хьанва мерез,

Мелгьем авач ихьтин хирез,

Нагьахъбур гьахъ хьанва дуьнья.

Кьиляй-кьилиз виш тапарар,

На цазвайбур - пис хабарар,

Гьавиляйни ви часпарар

Эхиз тежез цIвенва, дуьнья.

Заз гузвай фу муханд ятIа,

Вид тарашун, чухван ятIа,

Чан аламаз тухун ятIа,

Вучиз зун мул1 хьанва, дуьнья?

КЦIАР Yüklə

РикIиз чими, вилериз хуш,

Маса диге захъ авайд туш.

Гардан кьуна жедан аруш,

Гьар акурла диде КцIар?!

Вун зи мурад, ширин хиял,

Зи дамахар валди я, вал.

Ви чанда тIал, ви кьилел къал,

Такурай заз ади, КцIар.

Вун зи ашкъ я, зи кузвай рикI,

Садрани зун тамир гъарикI,

Ви муьгьуьббат ргаз хьуй икI,

Зи танда, ивида, КцIар.

Бахтунилай я зун рази,

Вун фу я зи, вун зи рузи,

КIан я рикIиз, хтулриз зи,

ХьайитIа вун баде, КцIар.

Зун ви муква нуькIерин сад,

На чирна заз кьакьанрин дад.

Ви къужахдиз хкведа мад,

Атайла зи вяде, КцIар!

ГАФ АВАЧ Yüklə

И дуьньяда гьалин лугьуз шад девран,

Са бендедин мурад ятIа ви гъил кьан,

Ви япара мани ятIа адан ван,

И дуьнья хупI иерди я, гаф авач.

Цуьквер вири ахъа жеда вун патал,

Риг алахда илгьамди гуж гун патал,

Кьуьд яргъализ, гатфар хуьзвай вун патал,

Аламатар ви ярдинд я, гаф авач.

Са гъиле цIай, са гъиле яд авайди,

Са пата кьуьд, са пата гад авайди,

Жагъидач ваз ви ярдин дад авайди,

Ам шелни я, ам хъверни я, гаф авач.

Садан хатур хайитIа на, геж мийир,

Гевил кьадай саягъни, дуст, ая чир,

Муьгьуьббат я и дуьньядин дад, хийир,

Ам гужни я, ам зверни я, гаф авач.

Регъуь жемир, я инсанар, лугьуз чан,

Муьгьуьббатдив ацIурай куь руьгьни тан,

АкI хьайитIа деврандивай жеч дуван,

Хаз тахьана садан перни, гаф авач.

ДИДЕДИН ЧIАЛ Yüklə

Зи гафарихъ яб це, зи хва,

Лезги чIалав аламат гва.

Гьатун патал и ашкъ чанда,

Вун адан цIу кана кIанда.

Ваз хайи чIал кIан хьухь, зи хва,

Ам диде хьиз на хуьх, зи хва.

КьатIутI вуна адан сесер,

Ийидайвал рикIиз эсер.

Кь - кьегьалвал ви лишан я.

КI - кIвалевай ви хизан я.

Гь - гьунарар чи бубайрин.

Хъ - мехъерар чи убайрин.

Хь - хьар я чи дигедавай.

ЧI - чIал я чи меце авай.

ТI - тIалар я чна чIугур.

Къ - къеле я Шагьдагъ лугьур.

Уь - уьмуьр чаз Гъуцарин пай.

Гъ - гъвар я чи руьгьдик галай.

ЦI - цIай я чи рикIе авай.

ПI - пIир я чи, Ватан лагьай.

Гьар гьарфунихъ ава аваз,

Гьар гаф мили шиир я ваз.

Хайи чIалан суьгьуьрдаваз,

Уьмуьр гьала бахтавар яз!

БАХТ Yüklə

Авазва зун алакьдайвал алцуриз,

Саядай кьаз, аялдай кьаз вирида.

Зи шад гьиссер, бахтлувилер къакъудиз,

Кутазва хьи, хажалатрин кирида.

Авай гъамар тIимилди хьиз арада,

Хажалатар жагъурда мад жуваз за.

Ярар-дустар къугъвадайла пуларив,

Зун гьиссерив, зун хиялрив къугъвада.

Акьан тийиз заманадин гъавурда,

Ама къе зун виридалай гуьгъуьна.

Какахьнавай зи кIвалахар, зи крар,

Кухтаз жезмач гьич сакIани гуьнгуьна.

Йифиз-юкъуз кIвалахда за чIижре хьиз,

Алахъда икI цуькверикай ийиз вирт.

ГьакI ятIани авайди зи киледа,

Фикирар я, хажалат я, садни дерт.

Гелкъведач зун къизилрихъни къашарихъ,

Зун хьтиндаз и девлетрин жеч къадир.

Агъзур жуьре нямет авай дуьньяда,

За къелемдиз бахш авуна зи уьмуьр.

Гьич асантдиз гьалтач дустар, ризкьи зал,

Четинвилив жагъанвайд я заз зи тахт.

Вахтунихъди галтугда зун датIана,

Зун паталди ам я девлет, ам я тахт,

Захъ кхьидай вахт аватIа, бахт я, бахт!

ВАЗ ВУЧ ХЬАНВА? Yüklə

Ваз вуч хьанва? - Хабар кьуна

Сада садан гьалдикай.

Аян хьанвай садаз садан

РикIе авай тIалдикай.

Пуд гафунин суьгьуьр аку,

Ваз вуч хьанва? - жузазвай.

Мили гафар ван хьайидан

РикIни цуьк хьиз юзазвай.

Хъуьтуьл ванци гъам цIурурна,

Хажалатар чукурна.

Чи бубайри дуьз лагьанай:

Гафуни ракь какурна.

Лукьмандивай тежедай кар

Гафарилай алакьна.

Абур багьа дарман хьана,

Начагъ касдив агакьна.

Эй инсанар, дертлу ксар

Кваз такьуна алатмир.

Ваз вуч хьанва? - жузун патал,

Са чIавузни галатмир.

Ваз вуч хьанва? - суал гана,

Дертлу касдив агата.

Асул инсан лугьуда квез,

РикIе регьим аватIа.

Лугьумир хьи, вахт гьинвайд я,

Патан касдиз чан-рикIдай.

Куь рикIени илифда гъам,

Гьал гьикI хьурай гъарикIдан?

Хъсан, мили къилихралди

Кьезилара дуьньяд пар.

И дуьньяда гьич садрани

Садан рикIни тахьуй тIар.

ТАХЬАЙТIА Yüklə

Къуьл авачтIа регъв жедач,

ЦIай авачтIа руьхъ жедач,

ТIазвай рикIиз рехъ жедач,

Гъил кьадай сад тахьайтIа.

Риб чуьнуьхмир шешелда,

Дерт, авайда эчIелда,

Ишеда вун, ишеда,

Пад хуьдай сад тахьайтIа.

Ви дердери гуда цIир,

Какахьда вун, тежез чир,

Ахъай жедан рикIин сир,

Яб гудай сад тахьайтIа?

КIар кумачиз гурарик,

Амукьда вун варарик,

Йиф чIичIда на гарарик,

РикI кудай сад тахьайтIа.

Къизилгуьлдихъ цаз кIанда,

ЯтIани ам кьаз кIанда,

Яргъи уьмуьр низ кIанда,

Дад гъидай сад тахьайтIа?

ЧИ ГЕЛЕР Yüklə

Гам ришазвай иер баха,

Ви гамунин навар пара.

Ваз храдай чешни гзаф,

Заз лугьудай гафар пара.

На алахъна гъаларикай

«Фур» хразва, «Саф» хразва.

За алахъна хафарикай

Шумудни са гаф хразва.

Ви сумагдин ярашух я,

Бубуярни мулдин цуьквер,

Зи гафарин халичада

ТIимил хьанва лацу эквер.

Ви гамунай хъуьреда заз

Хайи чилин вири навар.

Зи гамунай аквада ваз

Хайи халкьдин четин чIавар.

Ви чешнийри безек гуда,

Шумудни са халичайриз

Зи шиирар садра къведа

И дуьньядиз инсанар хьиз.

Зи шиирар масан я заз,

Ваз кIани я жуван гамар.

Ваз гам атIун суварар я,

Заз гьар шиир рикIин тIалар...

ЯРГУНАТ Yüklə

Экуьн яру яралай

«Яр» булахдал яр алай.

Заз Яргуна са иер

Яр акуна яралай.

Ярдин тIвар Яргунат,

Ярдин кIвал Яргуна.

Яр авай Яргунай

Гьиниз фин яр туна?

Чилер-цавар заха хьухь,

Гъверигъверар ахъа хьухь.

Я Яргунин иерди,

Ша зи вахаз баха хьухь.

АХВАР АВАЧ ВИЛЕРА Yüklə

Кьуланфер я, ахвар авач вилера,

Галукьзава япарихъ ви ван, диде.

Кьарай квахьна, сабур квахьна ава зун,

Заз са ширин мах ахъая, чан диде.

Хъуьтуьлдаказ кап алтада баладал,

Ксурдайвал ви гъилерин ифинди.

Акъуда зун и мичIерай, жедатIа,

Фикирарни гъамар гъун я йифенди.

ЛуькIуьна зав мили-мили гафарив,

ЦIигел я зун, тамарзу я вахъ, диде.

За гьикI лугьун, дерт тежервал ви рикIиз,

И дуьньяда жагъизмач хьи, гьахъ, диде.

ЦIигел я зун, ви метIерал туна кьил,

БицIекди хьиз са вил-ахвар авуник.

Ви ширин гьуьм, ширин нефес, ширин ял,

Ви верцIивал и дуьньяда ава нихъ?

Пехил я зун, пехил я зун виридал,

Ксанва эл, чилер, цавар ахвара.

Ша зи гьалар хабар кьуна хъсандиз,

Туьнбугь ая, зун ахмура, авхара.

Инадзава, гьад кьазва заз фикирри,

Вуж ава захъ лугьудайвал “чан” диде?

Йиф яргъи я, вун яргъал я, зун ягъал,

Къвезвани лагь, ваз баладин ван, диде?

ТАХСИР Yüklə

Им вуч кар я, михьи рикIе

Лугьуз тежер звал жеда хьи.

Женг чIугуртIа халкьдин рекье,

Ви кьисметда тIал жеда хьи.

Им вуч кар я, тIвар хвейидан

Умуд яван фал жеда хьи.

Къал акъудиз кис хьайидан

ЦIегьрекайни кал жеда хьи.

Им вуч кар я, зи аш хапIа,

Зи багъ чкIай сал жеда хьи.

За хъсанвал авур сада,

Заз писвализ къал жеда хьи.

ЦайитIани къизилдин тар,

АвуртIани виш хъсан кар,

Ала лугьуз лезгидин тIвар,

Мадни тахсир чал жеда хьи.

ЖЕРИ КРАР Yüklə

Жери крар хьана вири,

Мад хъжедай вуч ама кьван?

Селдин хурук акатна чун,

Мад кьежедай вуч ама кьван?

Жери крар жериди тир,

Нехир хьана рамагдикай

Чав макьамар ягъиз тазва,

Кфил ийиз чумакьдикай.

Жери крар жериди я,

БалIан кьамир земекIдикай.

Дагъдин кукIвал лув гайида,

Муг ийидан демекдикай?

Жери крар жериди хьуй,

ВацI кьулухъ элкъуьр жедайд туш.

Тама гъуьлягъ ава лугьуз,

Асландикай къуьр жедайд туш.

Sayt A2Studio tərəfindən yaradılıb